Jak sprzedać udziały w spółce z o.o.?

0

Jak sprzedać udziały w spółce z o.o.?

W spółkach kapitałowych (sp. z o. o. i sp. akcyjna) obowiązuje zasada dająca prawo do zbycia udziałów. Umowa spółki powinna zawierać zapisy związane ze sprzedażą, czy zbyciem udziałów. Co ciekawe dla spółek zakładanych online (poprzez portal S24), procedura zbycia udziałów czy zmiany umowy może odbywać się całkowicie online. Dla spółek założonych tradycyjnie, niezbędną będzie wizyta u notariusza, po której wszystkie dokumenty będziemy musieli złożyć online na Portalu Rejestrów Sądowych. W naszym wpisie dowiesz się własnie Jak sprzedać udziały w spółce z o.o.

Sprzedaż udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – podstawowe informacje

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma wiele zalet. Jedną z nich jest możliwość łatwego zbycia udziałów, co oznacza, że do spółki może dołączyć nowy wspólnik lub wystąpić ten, który nie chce już nim być. W ten sposób ilość wspólników może się dowolnie zwiększać lub zmniejszać, bądź pozostawać taka sama. Prawem wspólnika jest sprzedaż udziałów w całości lub w części. Zbycie udziałów nie ma wpływu na funkcjonowanie spółki, która cały czas reprezentowana jest przez zarząd.

Powyższe zgodne jest z art.180 kodeksu spółek handlowych, w którym można przeczytać:

„par. 1. Zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

par. 2. W przypadku spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, zbycie przez wspólnika udziałów jest możliwe również przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Oświadczenia zbywcy i nabywcy opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym”.

Zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych im większy udział posiada wspólnik, tym korzystniejsza jest jego pozycja w spółce.

Jak sprzedać udziały w spółce i na co należy zwrócić uwagę? Przeważnie umowa spółki w zakresie dotyczącym zbycia udziałów powinna zawierać następujące zapisy:

  • zgodę spółki na zbycie udziałów
  • zgodę zgromadzenia wspólników na zbycie udziałów
  • prawo pierwszeństwa nabycia udziałów
  • prawo pierwokupu udziałów
  • wprowadzenie wymogu formy notarialnej dla sprzedaży udziałów (wymóg formy pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie zawiera kodeks spółek handlowych). Jednak w przypadku spółek założonych przez S24, sprzedaż udziałów możliwa jest w 100% online.

Oczywiście umowa spółki może, ale nie musi zawierać obostrzeń dotyczących sprzedaży udziałów. W praktyce w danej umowie może się znaleźć tylko jeden z powyższych zapisów lub wszystkie z nich. Każde z tych obostrzeń należy zaadresować w odpowiedni sposób, poprzez uzyskanie odpowiednich zgód.

Co należy rozumieć przez udział w spółce?

Udział jest to określona w ułamku lub przez wskazanie wartości, część kapitału zakładowego o określonej wysokości jaka została przypisana udziałowi w umowie. Minimalna wartość jednego udziału została określona na wartość co najmniej 50 zł (art. 154 ust. 2 Kodeksu spółek handlowych). Udział to także prawa i obowiązki wspólnika w spółce. Wspólnik ma prawo dowolnie dysponować wniesionymi udziałami i zbywać je zgodnie z zasadami ustalonymi w przepisach prawa i w umowie spółki.

Zbycie udziałów, a umowa spółki

Zbycie udziałów lub ich części powinno odbyć się w formie pisemnej zawierającej podpisy poświadczone notarialnie. Jeżeli taka forma nie zostanie zachowana, to umowa nie będzie ważna i umowa nie będzie miała mocy prawnej.

W przypadku kiedy umowa spółki została zawarta z wykorzystaniem wzorca umowy za pośrednictwem systemu S24, to w takiej sytuacji nie jest konieczne skorzystanie z formy pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie. Wybór formy umowy sprzedaży udziałów należy do spółki (forma pisemna lub system S24). Umowa sprzedaży dokonana za pośrednictwem systemu S24 wymaga podpisu sprzedającego i kupującego podpisem kwalifikowanym lub Profilem Zaufanym ePUAP. Cały proces sprzedaży/kupna udziałów odbywa się w 100% online.

Przed sprzedażą udziałów warto jest sprawdzić jaki zapis w tym zakresie zawiera umowa spółki. Na przykład zgodnie z umową obecni wspólnicy mogą mieć prawo pierwokupu lub prawo pierwszeństwa do udziałów w zbyciu. Innym spotykanym zapisem jest zapis umożliwiający sprzedaż udziałów dopiero po otrzymaniu na taką czynność zgody spółki lub zgromadzenia wspólników. Ograniczenia mogą też mieć inny charakter. Na wszystkie powyższe okoliczności należy przyszykować odpowiednie dokumenty np. uchwałę wspólników czy zgodę spółki.

Zbycie udziałów nie ma wpływu na dalsze funkcjonowanie spółki, która w tej sytuacji nie musi zostać rozwiązana. Nie wymagana jest też zmiana umowy spółki. Operacja zbycia udziałów powoduje zastąpienie dotychczasowego wspólnika, nowym. Sprzedaż udziałów jest skuteczna już w dniu podpisania umowy sprzedaży, chyba, że umowa stanowi inaczej.

Zbycie udziałów, a ograniczenia wynikające z umowy spółki

Ograniczenia dotyczące sprzedaży udziałów w spółce z o. o. mogą być zawarte w umowie spółki. Sprzedaż może być ograniczona na wiele sposobów, które mogą dotyczyć:

  • nabywcy (posiadanie odpowiednich kwalifikacji, umiejętności, wykonywanego zawodu)
  • uzyskania zezwolenia od odpowiedniej osoby, jak np. przez wspólnika, czy innej osoby trzeciej, a także od organu jakim jest rada nadzorcza, zgromadzenie wspólników, czy zarząd spółki
  • uzależnienia możliwości sprzedaży udziału od upływu określonego terminu, czy spełnienia określonego warunku
  • prawa pierwszeństwa lub pierwokupu.

Ograniczenia w sprzedaży udziałów w spółce z o. o. zostały wprowadzone między innymi przez niektóre przepisy szczególne, jak np.: sprzedaż udziałów w spółce, która jest właścicielem nieruchomości na rzecz osoby będącej cudzoziemcem. Niektóre ograniczenia sprzedaży udziałów, zwłaszcza w przypadku dużych spółek ze sporym udziałem w rynku mogą wynikać z przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Czy spółka musi wyrazić zgodę na sprzedaż udziałów?

W przepisach dotyczących sprzedaży udziałów w spółce nie ma wzmianki, że spółka musi wyrazić zgodę na zbycie udziałów, dlatego często stosowaną praktyką jest zawarcie przez wspólników w umowie spółki zapisu mówiącego, że spółka musi wyrazić zgodę na sprzedaż udziałów. Sposób wyrażania zgody może być dowolny. Jeżeli jednak spółka nie określi w jaki sposób zgoda ma zostać udzielona, to zgodę najczęściej przekazuje zarząd w formie pisemnej.

W przypadku gdyby zarząd odmówił wydania zgody, to wspólnik sprzedający udziały może zwrócić się o wydanie przymusowej zgody na ich zbycie do sądu rejestrowego KRS. Powinien wykazać, że istnieją ważne powody, dla których musi dokonać sprzedaży.

Sprzedaż udziałów – powiadomienie spółki

Jeżeli dojdzie do zbycia udziałów, to wspólnik musi powiadomić spółkę o sprzedaży, a właściwie jej zarząd. Do zawiadomienia powinien dołączyć umowę sprzedaży udziałów. Po uzyskaniu informacji zarząd dokonuje zmian w księdze udziałów, a następnie zmienia zapisy w KRS-ie.

Obowiązujące przepisy w zakresie sprzedaży udziałów

Pomimo, że umowa spółki może zawierać różne ograniczenia związane między innymi z zagadnieniem dotyczącym zbywalności udziałów, to przedsiębiorcy i tak zobowiązani są do stosowania się do obowiązujących przepisów. Poniższe czynności wymagają:

  1. zawarcia umowy sprzedaży udziałów – umowa sprzedaży udziałów powinna zostać zawarta w formie pisemnej i powinna zawierać podpisy poświadczone notarialnie. Umowa, jak i sprzedaż udziałów mogą być dokonane również za pośrednictwem systemu teleinformatycznego S24 (dla spółek otwieranych przez s24 zgodnie ze wzorcem takich umów)
  2. zawiadomienie spółki o sprzedaży udziałów – po podpisaniu umowy sprzedaży udziałów i ich przejściu na nowego wspólnika należy powiadomić o tym zdarzeniu spółkę, zarząd razem z załączoną umową sprzedaży udziałów
  3. zmiana wpisu w księdze udziałów – zarząd ma obowiązek po uzyskaniu informacji o zmianie wspólnika i zbyciu udziałów na jego rzecz, nanieść poprawne zapisy do księgi udziałów
  4. wniosek do KRS – po zmianie wspólnika zarząd ma obowiązek złożyć wniosek do KRS-u o wpisanie zmian
  5. podatek PCC – nabywca udziałów w ciągu 14 dni od dnia zawarcia umowy sprzedaży powinien zapłacić podatek od czynności cywilno-prawnych (PCC) w wysokości 1% od kwoty sprzedaży udziałów
  6. podatek dochodowy – obowiązkiem sprzedawcy udziałów jest sprawdzenie, czy nie musi zapłacić podatku dochodowego od sprzedaży
  7. aktualizacja w CRBR – czasami zmiana wspólników i zmiana w udziałach będzie wymagała dokonania aktualizacji zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Sprzedaż udziałów – obowiązki byłego wspólnika

Po sprzedaży udziałów, osoba będąca już byłym wspólnikiem w niektórych sytuacjach może być zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego. Opodatkowaniu może podlegać kwota uzyskana przez sprzedającego pomniejszona o koszty poniesione przez niego na zakup udziałów. Nie w każdym przypadku sprzedaż może nastąpić po cenie ustalonej w statucie spółki (nominalnej).

Sprzedaż udziałów – obowiązki nowego wspólnika

Wspólnik, który nabył udziały musi zawiadomić zarząd spółki o ich nabyciu i przedłożyć umowę sprzedaży udziałów. Będzie to dla zarządu podstawą dokonania aktualizacji w księdze udziałów. Drugą czynnością jaką powinien dokonać jest złożenie do urzędu skarbowego deklaracji PCC-3 oraz zapłata podatku PCC w wysokości 1% w terminie 14 dni licząc od dnia podpisania umowy o zbyciu udziałów.

Sprzedaż udziałów – obowiązki zarządu

Zarząd spółki po otrzymaniu informacji o sprzedaży udziałów powinien dokonać aktualizacji księgi udziałów. Jeżeli spółka nie ma założonej księgi, bo tak też może się zdarzyć, to powinna taką założyć. Następnie musi złożyć do KRS-u wniosek o dokonanie wpisu zmian. W niektórych przypadkach wystarczy samo złożenie aktualnej listy wspólników podpisanej przez cały zarząd. Czasami potrzebna będzie również aktualizacja w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych.

Zarząd ma 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia na dokonanie wymaganych aktualizacji.

Sposoby zbycia udziałów w spółce

Sprzedaż udziałów w spółce może mieć formę:

  • sprzedaży
  • darowizny
  • zamiany
  • innej umowy nienazwanej o takim samym skutku.

Czynność zbycia udziałów jest czynnością prawną zachodzącą pomiędzy zbywcą, a nabywcą. W niektórych sytuacjach, jak: nabycie udziałów w celu umorzenia udziałów lub nabycia w ramach postępowania egzekucyjnego, spółka może występować jako nabywca udziałów.

Sprzedaż udziałów – skład zarządu spółki

Wspólnicy mogą pełnić funkcje w zarządzie spółki lub nie muszą być w żaden sposób powiązani z zarządem. Ewentualne zmiany w zarządzie związane z nowym wspólnikiem mogą nastąpić dopiero po sprzedaży udziałów. Jeżeli wspólnik jednocześnie pełni funkcję członka zarządu, to w przypadku zbycia udziałów nie musi automatycznie utracić funkcji w zarządzie. Dopiero zgromadzenie wspólników w nowym składzie ma prawo powołać nowy zarząd. Ustępujący wspólnik ma prawo zrzec się funkcji w zarządzie jeżeli nie chce jej wykonywać do czasu kiedy zostanie zwołane nowe zgromadzenie wspólników.

W przypadku s24 przeprowadzenie procedury sprzedaży udziałów, zmiany umowy (np. nazwy spółki, siedziby itp.), zmiany zarządu może odbyć się poprzez jeden wniosek.

Sprzedaż udziałów – a konto dla spółki z o.o.

Zakup spółki dla nowych właścicieli jest idealnym momentem do ewentualnej zmiany konta firmowego. Warto zweryfikować, ile kosztuje obecnie posiadany rachunek bankowy i jakie funkcje oferuję. Miesięczny koszt prowadzenia tego typu ROR to zwykle od kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych. Specjalnie dla naszych czytelników zweryfikowaliśmy ofertę wszystkich banków komercyjnych i opisaliśmy je w naszym rankingu kont bankowych dla spółek z o.o. Warto przeczytać ten artykuł, ponieważ znaleźliśmy kilka ciekawych propozycji. Jednocześnie zalecamy uwagę przy przeglądaniu konkurencyjnych rankingów kont firmowych, ponieważ w 95% przypadków oferty dla spółek z o.o. są przemieszane z ofertami dla spółek cywilnych/jawnych czy JDG. W tym przypadku nie ma możliwości założenia tych kont przez spółkę z o.o.

Jak sprzedać udziały w spółce – podsumowanie

Jeżeli spółka była zakładana zgodnie ze wzorcem umowy warto skorzystać z portalu s24, tym samym unikniemy wizyty u notariusza. Po zakupie spółki, warto od razu wedle potrzeby zmienić zarząd, siedzibę spółki czy nazwę. Należy sprawdzić czy obecne konto odpowiada naszym potrzebom i czy nie jest przypadkiem za drogie. W razie potrzeby polecamy korzystanie z dedykowanego rankingu kont firmowych, w celu wybrania najbardziej odpowiedniej opcji.

Polecamy artykuły o podobnej tematyce:

FAQ oraz pytania do eksperta!

Przykłady na zbycie udziałów w spółce

PRZYKŁAD 1
Spółka z o. o. została założona na podstawie pisemnej umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego. W jej skład wchodzi dwójka wspólników, z których każdy ma po 50% udziałów. Spółka jest w organizacji, nie została jeszcze zgłoszona do KRS-u. Czy w takiej sytuacji możliwe jest zbycie udziałów?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 16 kodeksu spółek handlowych nie jest możliwe zbycie udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych przed ich wpisaniem do rejestru KRS.
PRZYKŁAD 2
Umowa spółki zawiera zapis mówiący, że każdorazowe zbycie udziałów wymaga zgody spółki na wykonanie tej czynności. Wspólnik postanowił sprzedać część swoich udziałów i napisał do spółki pismo o wyrażenie zgody. Zarząd spółki wydał odmowną odpowiedź, w której nie podał przyczyny swojej decyzji, ani jej żadnego uzasadnienia. Co w tej sytuacji może zrobić wspólnik?
Odpowiedź:
Jeżeli wspólnik nadal chce sprzedać udziały musi zwrócić się o wydanie zgody do sądu rejestrowego. Sąd wyrazi zgodę pod warunkiem, że będą istniały ważne powody uzasadniające sprzedaż. W przypadku kiedy wspólnik zawrze umowę zbycia udziałów bez zgody spółki lub sądu, to taka umowa jest nieważna.

Ile trwa wpis do KRS po sprzedaży udziałów?

Wszystko zależy od Sądu, do którego się zwracamy i aktualnej ilości pracy. Przykładowo, czas oczekiwania na wpis w Warszawie w ostatnim czasie wynosił ok. 2 miesięcy (sprzedaż udziałów, zmiana nazwy, zmiana siedziby, zmiana zarządu.

Mamy nadzieję, że ten artykuł był dla Ciebie pomocny :)
4.5/5 (Ilość ocen: 12)
Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.