IKE i IKZE – ulga podatkowa. Kiedy przysługuje?

0

Oszczędzając na IKE lub IKZE myślimy przede wszystkim o godnej starości i profitach, jakich doświadczymy po przejściu na emeryturę. Jednak warto wiedzieć, że, np. odkładając na IKZE ulga podatkowa przysługuje nam co roku przy rozliczaniu PIT-u. Jakie podatki dotyczą osób oszczędzających na rachunkach emerytalnych? Wyjaśniamy.

System emerytalny w Polsce – najważniejsze informacje

Polski system emerytalny składa się z trzech filarów:

  • I filar, czyli ZUS

To obowiązkowa składka emerytalna, która trafia na indywidualne konto ubezpieczonego w ZUS.

  • II filar, czyli ZUS + OFE

Ten system odkładania na emeryturę również jest obowiązkowy, jednak ubezpieczony ma prawo wybrać jeden z dwóch modeli oszczędzania. Pierwszy polega na tym, że cała składka trafia na subkonto w ZUS-ie. W drugim zaś część środków ląduje w ZUS-ie, a reszta w OFE, czyli Otwartym Funduszu Emerytalnym.

  • III filar, czyli IKE, IKZE, PPE i PPK

Oszczędzanie w ramach III filaru jest zupełnie dobrowolne, jednak zalecane, jeśli na emeryturze chcemy utrzymać aktualny standard życia. Wpłat na IKE i/lub IKZE ma prawo dokonywać już 16-latek, o ile w danym roku kalendarzowym otrzymywał wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Osoby powyżej 18 roku życia muszą pamiętać jedynie o obowiązujących w danym roku limitach wpłat.

By zachęcić Polaków do odkładania na starość, rząd przewidział dla oszczędzających korzystne rozwiązanie podatkowe. Więcej na ich temat opowiemy w dalszej części artykułu.

IKE i IKZE a ulga podatkowa. Czy wpłaty na rachunki emerytalne da się odliczyć od podatku?

IKE – bonus podatkowy dla cierpliwych

Odkładając na IKE, musimy uzbroić się w cierpliwość. Oszczędzający w ten sposób skorzystają z ulgi podatkowej dopiero po skończeniu 55 (przy wcześniejszej emeryturze) lub 60 roku życia i wypełnieniu jednego z dwóch warunków:

  1. dokonywaniu wpłat przez minimum 5 lat kalendarzowych;
  2. dokonaniu wpłaty ponad połowy wartości funduszy znajdujących się na rachunku na 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.

Wówczas wypracowane zyski będą zwolnione z podatku Belki.

Warto wspomnieć również o tym, że spadkobiercy, którzy odziedziczą środki z IKE, nie zapłacą ani podatku od zysków kapitałowych, ani podatku od spadku i darowizn. Mogą otrzymać środki, np. w wyniku wypłaty transferowej.

IKZE – ulga podatkowa co roku

Osoby gromadzące swój kapitał emerytalny przy pomocy IKZE, mogą niemal natychmiast (tj. przy rocznym rozliczeniu podatku dochodowego) odczuć korzyści wynikające z oszczędzania. Mają bowiem prawo odjąć kwotę wpłat od dochodu i obniżyć dzięki temu podatek należny fiskusowi.

Dotyczy to dochodu, który jest opodatkowany według skali podatkowej (12 i 32%) lub podatkiem liniowym (19%) oraz przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Z przywileju może skorzystać każdy, kto w danym roku dokonał wpłat na IKZE i potrafi to udokumentować. Dowodem będzie, np. potwierdzenie przelewu bankowego. Ważne, aby taki dokument zawierał datę wpłaty, dane wpłacającego i odbiorcy, kwotę oraz tytuł przelewu.

Do dokonywania wpłat na IKZE możemy upoważnić swojego pracodawcę. W takim wypadku, by rozliczyć ulgę, musimy przedłożyć dokumenty świadczące o tym:

  • że nasz pracodawca jest uprawniony do realizacji wpłat;
  • jakie kwoty były wpłacane.

Odliczeń dokonamy na takich formularzach jak:

  • PIT-37;
  • PIT-36;
  • PIT-28;

– dołączając PIT/0

  • PIT-36L.

Możemy jednocześnie korzystać z innych ulg (np. na dziecko), rozliczać się z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Warto wiedzieć, że jeśli na konto IKZE wpłaciliśmy więcej, niż wynosi nasz dochód, mamy prawo odliczyć jedynie kwotę do wysokości zarobków. Wartość odliczenia nie może przekroczyć maksymalnego limitu wpłat obowiązującego w danym roku kalendarzowym.

Zwrot z IKE lub IKZE– jak to rozliczyć?

Zarówno w przypadku IKE, jak i IKZE można poprosić o wcześniejszą wypłatę pieniędzy. Pamiętajmy, jednak, że wcześniejsze wycofanie środków najczęściej oznacza starty. Jak uwzględnić zwrot z IKE i/lub IKZE w zeznaniu rocznym?

IKEIKZE
Wcześniejsza wypłataTakTak
Podatek od wypłaty19% belka od osiągniętych zyskówRozliczenie kwoty wypłaty w rocznym zeznaniu (podatek wg. skali podatkowej)

Wypłacając środki z IKE przed spełnieniem warunków wymaganych ustawowo, zapłacimy podatek od zysków kapitałowych. Jednak to nie oszczędzający, a instytucja finansowa prowadząca rachunek ma obowiązek obliczyć kwotę tego podatku i odprowadzić go do urzędu skarbowego. Oznacza to, że nie musimy nic robić.

Natomiast otrzymując zwrot z IKZE (czyli wypłacając środki przed ukończeniem 65 roku życia), kwotę wypłaty uwzględniamy w zeznaniu rocznym (w rubryce: PrzychódInne źródła). Niestety zwiększa to podstawę opodatkowania, co może wiązać się z koniecznością zapłacenia wyższego podatku.

Czy wpłacając na PPK lub PPE można skorzystać z ulgi podatkowej?

Mamy prawo jednocześnie brać udział we wszystkich programach dostępnych w ramach III filaru i czerpać korzyści z każdego z nich. Omówiliśmy już kwestie podatkowe związane z IKE i IKZE, a jak wygląda to w przypadku Pracowniczych Planów Kapitałowych i Pracowniczych Programów Emerytalnych?

W przypadku PPK środki wpłacane zarówno przez pracodawcę, jak i pracownika są już opodatkowane. Nie można ich odliczyć od podatku i nie przysługują z tego tytułu żadne ulgi. Przy wypłacie środków po spełnieniu wymaganych warunków można uniknąć zapłaty podatku od zysków kapitałowych.

Podobnie wygląda sytuacja przy PPE. Korzyści podatkowe odczujemy dopiero przy wypłacie środków po przejściu na emeryturę – ominiemy wówczas podatek Belki oraz podatek dochodowy.

IKE i IKZE – ulga podatkowa. Podsumowanie.

Jak widać, oszczędzanie na IKE i/lub IKZE pozwala nie tylko zgromadzić dodatkowy kapitał na emeryturę, ale także uniknąć podatków, które musielibyśmy zapłacić przy odkładaniu na własną rękę, np. za pomocą funduszy inwestycyjnych. A przy IKZE realne korzyści finansowe możemy odczuwać co roku, rozliczając się z fiskusem.

Wspomniane profity to tylko forma zachęcenia Polaków do oszczędzania, które niestety jest koniecznością. Jeśli realnie patrzymy w przyszłość, widzimy, że poleganie wyłącznie na świadczeniu z ZUS nie zapewni nam godnej starości. Będąc przy kwestii oszczędzania, zachęcamy do sprawdzenia naszego rankingu kont osobistych, gdzie prezentujemy ciekawe promocje bankowe. Do zyskania nawet kilkaset złotych za założenie pojedynczego konta bankowego.

Co odliczamy od podatku – IKE, czy IKZE?

W corocznym zeznaniu podatkowym mamy prawo uwzględnić ulgę związaną z wpłatami na IKZE.

Od czego zależy wysokość ulgi z tytułu wpłat na IKZE?

Wysokość uzyskanej ulgi zależy przede wszystkim od osiąganego dochodu (lub przychodu), wysokości wpłat w danym roku, formy zatrudnienia i opodatkowania oraz ograniczeń co do limitu odliczeń. Maksymalna kwota odliczeń od podatku = maksymalny limit wpłat na IKZE. Kwotę limitu co roku ogłasza Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W 2023 roku wynosi ona 8 322 zł dla osób zatrudnionych na umowę o pracę i umowy cywilnoprawne oraz 12 483 zł dla przedsiębiorców.

Czy IKE trzeba rozliczać w PIT?

W rocznym zeznaniu podatkowym nie trzeba rozliczać się z IKE. W przypadku zwrotu zapłacimy podatek od zysków kapitałowych, jednak to instytucja prowadząca IKE musi go odprowadzić. Również w przypadku wypłaty transferowej lub wypłaty po spełnieniu określonych warunków nie jest wymagane wypełnianie formularza PIT.

Kiedy można wypłacić z IKZE bez podatku?

Osoba, która ukończyła 65 rok życia i wpłacała środki na IKZE przez minimum 5 lat, przy ich wypłacie zapłaci jedynie 10% podatku dochodowego.

Mamy nadzieję, że ten artykuł był dla Ciebie pomocny :)
Zostaw ocenę!
Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *